Polish Translation Of The Comics About Pd Komentarze

Wstęp:
Niniejszy komiks opisuje stan prawny istniejący w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Polskie i europejskie prawo autorskie jest w wielu aspektach znacząco różne od amerykańskiego. Wiele problemów i konkretnych przykładów przedstawionych w tym komiksie nie ma bezpośrednich odniesień do polskiego prawa. W szczególności dotyczy to zakresu i definicji domeny publicznej oraz dozwolonego użytku, które w polskim prawie są uregulowane zupełnie inaczej. Niemniej ogólny wydźwięk komiksu jest także aktualny dla polskich twórców i konsumentów kultury. Polskie prawo autorskie jest pod wieloma względami bardziej restrykcyjne niż amerykańskie, a z drugiej jest też mniej przestrzegane niż w USA. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno w Polsce jak i w USA prawo autorskie dławi wolną twórczość i często nie działa ani w interesie twórców, ani ich odbiorców, a jedynie wąskiej grupy przedsiębiorstw i organizacji, żyjących z jego egzekwowania.

Uwagi do Slajdów:

9: W Polsce i większości krajów Europejskich prawo autorskie funkcjonowało co najmniej od końca XIX w, zatem może się zdarzyć, że nawet dzieło wydane przed 1923 r. jest wciąż objęte ochroną, jeśli nie zostało wydane anonimowo i autor zmarł później niż 70 lat temu. W Polsce i większości krajów Europejskich prawo autorskie nie wymagało nigdy podawania na dziele informacji o właścicielu praw autorskich – te były zawsze „automatycznie domniemane” – wyjątkiem były tylko fotografie, mechanicznie zapisane dzieła fonograficzne oraz filmy, jednak koleje zmiany w ustawach stopniowo znosiły te wyjątki.

10: W Polsce prawa autorskie wygasają w 70 lat od śmierci autora lub w przypadku dzieł wydanych anononimowo w 70 lat od pierwszej ich publikacji, zatem do domeny publicznej należeć będą od 2010 dzieła anonimowe wydane w 1939 lub dawniej i dzieła tych autorów, którzy zmarli w 1939 lub dawniej. Jednak w przypadku gdy dzieło jest autorstwa zagranicznego działa Konwencja Berneńska o wzajemnych przestrzeganiu praw autorskich (spytać prawnika o dokładne detale tej Konwencji) i dzieło może być również w Polsce objęte prawami autorskimi dłużej – zgodnie z prawodawstwem kraju, w który to dzieło zostało stworzone i/lub wydane.

Do wszystkich slajdów dotyczących dozwolonego użytku: Dozwolony użytek w polskim prawie autorskim jest inaczej zdefiniowany i podlega innym zasadom niż w prawie USA. Istnieje podział na osobisty użytek dozwolony i użytek dozwolony wykraczający poza osobisty. Dozwolony użytek wykraczający poza osobisty jest legalny tylko w ściśle określonych przypadkach wymienionych w Ustawie o Prawie Autorskim i większość tych przypadków obarczona jest możliwością żądań ze strony autora uiszczenia mu odpowiednich, zwyczajowych stawek za wykorzystanie cudzej twórczości. Można natomiast chronić się przed roszczeniami twierdząc, że korzysta się z prawa cytatu – cytat jest jednak obarczony licznymi warunkami, które w filmie dokumentalnym, w przypadku incydentalnego nagrania fragmentów cudzego dzieła „przy okazji” trudno jest spełnić (wyróżnienie cytatu z treści dzieła, podanie przy cytacie autora i źródła)

Uwaga do slajdu 29: Polskie prawo autorskie (i większość europejskich, oprócz brytyjskiego) – chronią wszelkie przejawy twórczości, nie wymieniając ich konkretnie. Istotne jest tylko aby chronione dzieło miało charakter twórczy, przy czym w kwestii rozumienia terminu „twórczy” orzeka w przypadku pozwów o naruszenie praw za każdym razem sąd. W prawie brytyjskim chronione są wszelkie przejawy wytwarzania dóbr niematerialnych, jeśli ich wytworzenie wymaga świadomego nakładu pracy – niezależnie od tego, czy praca ta ma charakter twórczy.

Uwaga do slajdów o orzeczeniach: Orzeczenia sądów amerykańskich nie mają bezpośredniego wpływu na sytuację ochrony praw autorskich w Polsce. Ponadto w Polsce nie działa zasada precedensu, zatem sądy mogą wydawać czasami sprzeczne orzeczenia w bardzo podobnych sprawach.

Uwaga do slajdu 44: W Polsce, przed II wojną światową prawa autorskie wygasały po 25 latach bez możliwości przedłużania, W 1956 przedłużono ochronę do 50 lat, w 1994 do 70 lat od śmierci autora i 50 od daty wydania dzieł anonimowych i wykonanych na zlecenie; w 2001 przedłużono ochronę na dzieła anonimowe do 70 lat. W Polsce, prace wydane przed 1923 r. mogą nadal być objęte prawami autorskimi spadkobierców autora. Na pewno w domenie publicznej są tylko takie dzieła, który autor zmarł przed 1939 lub które zostały anonimowo wydane przed tym rokiem.

Komentarz do 51: Nie mam pojęcia jak to jest w polskim prawie - zdaje się, że istnieje założenie, że do spełniania funkcji społecznych zalicza się też granie na scenie, uczestnictwo w imprezach sportowych i inne formy aktywności publicznej (trzeba to sprawdzić)

Komentarz do 52 -54 : To są problemy typowo amerykańskie. W Polsce pewnie można się ubezpieczyć od odpowiedzialności cywilnej – nie wiem jednak czy istnieją jakieś szczególne ubezpieczenia od ryzyka naruszenia praw autorskich i czy dystrybutorzy filmów wymagają takiego ubezpieczenia – trzeba by spytać filmowców.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License